Loading...
Lifestyle

W Poszukiwaniu Szczęścia – Pułapka Przyjemności

Istnieje różnica między przyjemnością, a szczęściem. Jesteś zdołowany? Idziesz do sklepu i kupujesz kolejną rzecz albo sięgasz po batonika – jest Ci przyjemnie, ale czy jesteś szczęśliwszy?

Dalajlama twierdzi, że długotrwałe szczęście wypływa z serca i umysłu, a te osiągane bodźcami z zewnątrz jest nietrwałe. Z każdej strony jesteśmy otoczeni rzeczami, które są niesamowite, a jednak wszyscy jesteśmy niezadowoleni.

Za odczuwanie przyjemności odpowiedzialne są przede wszystkim 2 substancje: dopamina i serotonina (o nich więcej tutaj). Obydwie są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, odgrywając rolę neuroprzekaźników, przesyłając sygnały między komórkami mózgowymi. Każda z nich daje poczucie przyjemności, jednak ich oddziaływanie jest inne. Dopamina odpowiada za krótkotrwałą przyjemność czy euforię. Serotonina za uczucie zadowolenia i dobrego samopoczucia.

Pułapkę przyjemności związaną z adaptacją organizmu do dopaminy można łatwo zobrazować na przykładzie wysoko przetworzonego jedzenia. Takie jedzenie jest przez producentów „skonstruowane” aby dostarczyć nam jak najwięcej przyjemności przez dużą zawartość cukrów i tłuszczy. Jest bardziej kaloryczne, więc mózg cieszy się, z optymalizacji i oszczędności energii. Początkowe „strzały” dopaminy są dla mózgu bardzo mocnym stymulantem – przychodzi mi na myśl widok buzi mojego synka gdy pierwszy raz spróbował lodów :). W celu obrony, sygnał jest stopniowo wyciszany. Uzależnieni od kokainy, która bezpośrednio stymuluje układ produkcji dopaminy, muszą brać coraz więcej aby wejść w stan euforii, ryzykując przeciążenie tego układu i zaburzenia mające poważne konsekwencje zdrowotne. Wracając do jedzenia – gdy zaczynamy ponownie jeść zdrowo okazuje się, że jest to mniej satysfakcjonujące. Potrzeba znowu okresu przystosowania, aby mózg przyzwyczaił się do nowego standardu.

(na podstawie Dr. Doug Lisle, Alan Goldhamer, The Pleasure Trap: Mastering the Hidden Force that Undermines Health & Happiness)

Wg Dr Douglasa Lisle najszybszym sposobem na zresetowanie poziomu przyjemności jest deprawacja. W przypadku jedzenia zaleca on 24h picia samej wody, co wyostrza czucie kubków smakowych i wzmacnia siłę sygnałów w mózgu. Innymi przykładami poprawiania sobie humoru dopaminą są zakupy, czy korzystanie z social media.

Jak tego uniknąć?

Odpowiedź organizmu na serotonię jest zgoła inna (za dr Robert Lustig). Przyjemność wywołana przez dopaminę domaga się więcej przyjemności. Gdy jesteśmy pod wpływem serotoniny, cieszymy się tym co mamy, nie ma poczucia „zachłanności”. Istnieje wiele czynności, które pobudzają produkcję serotoniny mając przy tym korzystny wpływ na nasze zdrowie. Dr Robert Lustig sugeruje 4 grupy czynności, które od angielskich słów nazywa 4 C:

  • connect – nawiąż kontakty – zarówno z ludźmi, jak i spirytualne
  • contribute – pomagaj innym, zrób coś dobrego
  • cope – zarządzaj sobą – sen, mindfulness, aktywność fizyczna
  • cook – gotuj – przyrządzaj dania zawierające tryptofan, aminokwas będący składnikiem budulcowym serotoniny

Podsumowanie 

Droga do szczęścia przez przyjemności jest złudna. Organizm szybko adaptuje się do wielu nowych bodźców. Dobra wiadomość jest taka, że niezawodne sposoby na poprawę samopoczucia są darmowe i dostępne dla wszystkich – aktywność fizyczna, spotkania ze znajomymi. Staram się o tym pamiętać, co nie jest łatwe, gdy z każdej strony atakują nas reklamy z promocjami, z za lady spogląda na nas pyszny pączek, a telefon ciągle oferuje natychmiastową gratyfikację.

Super Tip

Praktykowanie wdzięczności jest udowodnionym naukowo procesem, który wpływa pozytywnie na wiele aspektów naszego życia (więcej o tym tutaj).  Udowodniono, że w trakcie procesu uwalniana jest zarówno dopamina, jak i serotonina. W trudnych chwilach, zanim chwycisz za słodycze, czy fast food pomyśl o 3 rzeczach za które jesteś wdzięczny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *